รู้จักกับ ผ้าขี้ริ้ววัว หรือสไบนาง คือส่วนไหนของวัว ทำเมนูอะไรได้บ้าง?
13 มิถุนายน 2025

เราเป็นคนหนึ่งที่เคยได้ยินคำว่า ผ้าขี้ริ้ววัว หรือที่บางคนเรียกว่า สไบนาง ที่เป็นเครื่องในวัว สามารถใส่ในอาหารได้หลายอย่าง แต่ก็ยังไม่รู้ว่าเป็นส่วนไหน บทความนี้เราเลยจะพาทุกคนไปทำความรู้จักไปพร้อม ๆ กันกับเราค่ะว่า ผ้าขี้ริ้ววัว หรือสไบนาง คืออะไร? อยู่ส่วนไหนของวัว แล้วนำไปทำอาหารอะไรได้บ้าง ไปดูพร้อมกันเลยค่ะ
ผ้าขี้ริ้ววัว คืออะไร อยู่ส่วนไหนของวัว?
อ้างอิงจากสถาบันอาหาร ผ้าขี้ริ้วของวัว คือ กระเพาะของวัวนั่นเอง โดยกระเพาะวัวมีหลายส่วนโดยแต่ละส่วนทำหน้าที่ต่างกัน
- ส่วนของผ้าขี้ริ้วคือกระเพาะห้องแรกเรียกว่า รูเมน (Rumen) นั่นเอง เป็นกระเพาะที่มีขนาดใหญ่ที่สุด มีผนังยื่นออกมา เพื่อทำหน้าที่หมักอาหาร ด้วยจุลินทรีย์ ประเภทที่ย่อยสลายโปรตีนจากพืช ที่วัวกินเข้าไป และยังสามารถสำรอกอาหารออกมาเคี้ยวเอื้อง เพื่อบดเส้นใยให้ละเอียด ก่อนจะส่งต่อไปยังกระเพาะห้องต่อไปนั่นเอง

แล้วกระเพราะวัวแต่ละส่วนมีหน้าที่อะไรบ้าง?

- กระเพาะที่ 1 คือ รูเมน (Rumen) หรือ กระเพาะผ้าขี้ริ้ว เป็นกระเพาะส่วนแรกมีขนาดใหญ่มาก อาหาร หรือหญ้าที่กินเข้าไป จะอยู่ในกระเพาะนี้ก่อน และภายในกระเพาะนี้ ไม่มีเอนไซม์มาช่วยย่อย แต่มีจุลินทรีย์ต่าง ๆ หลายชนิด มาช่วยย่อยในเบื้องต้น เช่น ย่อยคาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน แล้วจุลินทรีย์ก็จะสะสม หรือใช้อาหารที่ย่อยแล้วเก็บไว้ภายในเซลล์ของจุลินทรีย์ เพื่อสร้างส่วนประกอบต่าง ๆ ของเซลล์จุลินทรีย์ ต่อมาหญ้าที่กินรวมทั้งจุลินทรีย์ก็จะเคลื่อนมาที่กระเพาะที่ 2
- กระเพาะที่ 2 คือ เรติคิวลัม (Reticulum) หรือ กระเพาะรังผึ้ง มีความจุประมาณ ร้อยละ 5 ของความจุกระเพาะทั้งหมด อยู่ติดกับส่วนหน้าของกระเพาะรูเมน จะทำหน้าที่ขยอกเอาหญ้าที่จุลินทรีย์ช่วยย่อยมาแล้วในเบื้องต้น จากกระเพาะรูเมนออกมาสู่ปาก เพื่อเคี้ยวอีกที ที่เรียกกันว่า เคี้ยวเอื้อง และหญ้าที่เคี้ยวเอื้องถูกบดให้ละเอียดมากขึ้น ก็จะเคลื่อนไปสู่กระเพาะที่ 3 ต่อไป
- กระเพาะที่ 3 คือ โอมาซัม (Omasum) หรือที่เราเรียกว่า กระเพาะสามสิบกลีบ ซึ่งภายในมีลักษณะเป็นแผ่นหลืบ ๆ ซ้อนกัน ทำหน้าที่กระจายอาหารให้เข้ากัน แล้วอาหารก็จะเคลื่อนไปสู่กระเพาะที่ 4 ต่อไป
- กระเพาะที่ 4 คือ อะโบมาซัม (Abomasum) เป็นกระเพาะแท้ เหมือนกับของคน อาหาร หรือหญ้าที่ถูกย่อมมาก่อนแล้วตอนต้นพร้อมจุลินทรีย์ ก็จะถูกเอนไซม์ต่าง ๆ หลายชนิดย่อยต่อไป ต่อจากกระเพาะแท้ เป็นลำไส้เล็ก ซึ่งที่ลำไส้เล็กนี้ก็จะมีการย่อยด้วยเอนไซม์อีก อาหารที่ย่อยแล้ว ครั้งสุดท้ายก็จะแพร่เข้าสู้กระแสเลือดในบริเวณลำไส้เล็กนี่เอง และถูกลำเลียงไปยังเซลล์ต่าง ๆ ทั่วร่างกาย เหมือนกับคน และสัตว์อื่น ๆ นั่นเอง
เมนูผ้าขี้ริ้ววัว มีอะไรบ้าง?
- ซอยจุ๊
- ก้อยมะนาวผ้าขี้ริ้ว
- ยำผ้าขี้ริ้ววัว
- ผ้าขี้ริ้วลวกจิ้ม
- จิ้มจุ่ม แจ่วฮ้อน
- หมูกระทะ ชาบู

เป็นอย่างไรกันบ้างคะ หวังว่าหลาย ๆ คนหายสงสัยจนร้องอ๋อ!! แล้วรู้จักผ้าขี้ริ้ววัว หรือ สไบนาง เพิ่มมากขึ้นนะคะ ทราบกันแล้วใช่ไหมว่าคือส่วนไหนของวัว และผ้าขี้ริ้วนั้น ยังนำมารับประทานได้หลายเมนูอีกด้วย ใครที่ชอบทานผ้าขี้ริ้ววัว นำเมนูที่เราแนะนำไปลองทำกันดูได้นะคะ
ใครที่มีสไบนางเหลือจากการทำอาหารเยอะ ขอแนะนำให้เก็บไว้ใน ถุงซีลสูญญากาศ คู่กับ เครื่องซีลสูญญากาศ การซีลสูญญากาศจะช่วยไล่อากาศออกไป ทำให้อาหารของเราไม่สัมผัสกับออกซิเจน ซึ่งเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เนื้อสัตว์บูดเสียและกลิ่นเหม็นหืนนั่นเองค่ะ
Advertisement

ที่โชว์รูม SGE เราให้คุณได้ ทดลองใช้งานสินค้าฟรี เพราะเราอยากให้การผลิตของคุณเป็นเรื่อง ง่ายตั้งแต่วันแรกที่เริ่ม
Advertisement












