รู้ไหม? น้ำส้ม น้ำส้มขวด ตามท้องตลาด มี “สารตกค้าง” เพียบ!

ชื่อว่าในตู้เย็นของหลาย ๆ บ้านต้องมีน้ำส้มขวดวางอยู่แน่ ๆ เพราะมันทั้งสะดวก หาซื้อง่าย แถมรสชาติก็เปรี้ยว ๆ หวาน ๆ ดื่มแล้วสดชื่นสุด ๆ แต่เคยสงสัยกันไหมคะว่า ทำไมน้ำส้มบางยี่ห้อถึงได้มีสีส้มสดใส๊สดใส, เก็บได้นานข้ามปี, หรือบางทีรสชาติก็หวานเจี๊ยบจนผิดธรรมชาติ? เบื้องหลังความอร่อยที่ว่ามานั้น อาจมี “สารตกค้าง” หรือสารเคมีบางอย่าง ซึ่งบางอย่างก็เป็นสิ่งที่ร่างกายเราไม่ควรรับเข้าไปบ่อย ๆ เลยค่ะ!

หลายคนอาจคิดว่าน้ำส้มก็คือน้ำที่คั้นจากผลส้ม 100% ซึ่งมันก็ควรจะปลอดภัยไม่ใช่เหรอ? ถูกต้องค่ะ! แต่ปัญหามันไม่ได้อยู่ที่ ส้ม อย่างเดียวน่ะสิคะ แต่มันอยู่ที่ “กระบวนการตั้งแต่ต้นจนจบ” ต่างหาก ลองมาดูกันว่าสารตกค้างที่เราพูดถึงมันมาจากไหนได้บ้าง

เวลาที่เกษตรกรปลูกส้มจำนวนมาก (แบบอุตสาหกรรม) เพื่อให้ได้ผลผลิตเยอะ ทันต่อความต้องการของตลาด และป้องกันไม่ให้แมลงหรือโรคมาทำลายผลผลิต ก็ต้องใช้ ยาฆ่าแมลง (Pesticides) และ ยาปราบศัตรูพืช (Herbicides) ใช่ไหมล่ะคะ?

• แม้ว่าผลส้มจะถูกนำไปล้างก่อนเข้าสู่กระบวนการคั้น แต่งานวิจัยหลายชิ้นก็ชี้ให้เห็นว่า สารเคมีเหล่านี้สามารถ “ตกค้าง” อยู่ได้ทั้งบนผิวเปลือก และซึมเข้าไปในเนื้อส้มได้ด้วย! เวลาที่ส้มถูกนำไปคั้นน้ำ สารตกค้างเหล่านี้ก็จะถูกรวมเข้าไปในน้ำส้มที่เราดื่มนั่นเองค่ะ
• สารกลุ่มที่ถูกพูดถึงบ่อย ๆ ในงานวิจัยเกี่ยวกับผลไม้รสเปรี้ยว เช่น คาร์เบนดาซิม (Carbendazim), คลอร์ไพริฟอส (Chlorpyrifos) หรือสารอื่น ๆ ที่ใช้ในการควบคุมเชื้อราและแมลง ซึ่งบางตัวก็มีรายงานว่าเป็นสารที่อาจก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อสุขภาพได้หากได้รับในปริมาณมากหรือสะสมเป็นเวลานาน

น้ำส้มคั้นสด ๆ เนี่ย โดยธรรมชาติแล้วจะเก็บได้ไม่นานค่ะ ถ้าทิ้งไว้ไม่กี่วันก็จะเริ่มเสียรสชาติ หรือมีเชื้อจุลินทรีย์เจริญเติบโต (ขึ้นรา) แต่ทำไมน้ำส้มขวดถึงเก็บได้เป็นเดือน ๆ หรือเป็นปีได้ล่ะ

สารตกค้างไม่ได้มาจากตัวน้ำส้มอย่างเดียว แต่อาจมาจาก บรรจุภัณฑ์ ด้วยค่ะ

• BPA (Bisphenol A) เป็นสารเคมีที่ใช้ในการผลิตพลาสติกบางชนิด ซึ่งมีรายงานว่าสามารถชะล้าง หรือละลายออกมาจากพลาสติก เข้าไปปนเปื้อนในอาหารหรือเครื่องดื่มได้ โดยเฉพาะเมื่อเครื่องดื่มสัมผัสกับความร้อนหรือแสงแดด
• โลหะหนัก (Heavy Metals) ในบางกรณี (ซึ่งพบไม่บ่อยนัก) หากบรรจุภัณฑ์หรือเครื่องมือที่ใช้ในการผลิตไม่ได้มาตรฐาน ก็อาจมีการปนเปื้อนของโลหะหนักเล็กน้อย เช่น ตะกั่ว หรือแคดเมียม เข้ามาในผลิตภัณฑ์ได้

ประกาศจากกระทรวงสาธารณสุข เรื่องเครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท พบว่าไม่มีการกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับสารพิษตกค้างไว้ จึงไม่มีค่ามาตรฐานสำหรับเปรียบเทียบกับปริมาณสารพิษตกค้างที่พบสารพิษ และยากำจัดแมลงที่พบในส้ม ที่ตรวจสอบ สำหรับสารพิษตกค้างที่พบจากตัวอย่างส้มทั้งหมดรวม 48 ชนิด คือ

• สารกำจัดแมลง 31 ชนิด
• สารกำจัดโรคพืช 13 ชนิด
• สารกำจัดไร 4 ชนิด