รู้จักกับ มะกรูด สมุนไพรก้นครัว ประโยชน์มากมายที่ควรรู้

หลาย ๆ ท่านคงคุ้นเคยกับ มะกรูด เป็นอย่างดี เพราะเป็นสมุนไพรคู่ครัวไทย นิยมใช้เป็นส่วนผสมในเครื่องแกง นิยมใช้ใบมะกรูด และผิวมะกรูดมาเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องปรุงอาหารหลายชนิด บทความนี้ เราจะพาไปรู้จักกับ “มะกรูด” ให้มากขึ้นกัน รับรองว่าสรรพคุณ และประโยชน์มากมาย ที่หลายคนอาจไม่เคยรู้มาก่อน จะมีอะไรบ้าง? ไปดูกันเลย

มะกรูด เป็นสมุนไพรคู่ครัวไทยมาอย่างยาวนาน นิยมใช้เป็นส่วนผสมในเมนูอาหารที่จำเป็น และขาดไม่ได้  เช่น ต้มยำไก่ ต้มยำปลานิล และ ไก่ต้มขมิ้น ซึ่งโดยปกติแล้ว มักจะนิยมใช้ใบมะกรูด และผิวมะกรูด มาเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องปรุงอาหารหลายชนิด นอกจากมะกรูด จะใช้เป็นเครื่องประกอบในอาหารต่าง ๆ แล้ว ก็ยังมีประโยชน์ในด้านอื่น ๆ อีกมากมาย ไม่ว่าจะเป็นในด้านของความงาม และในด้านของยาสมุนไพร นอกจากนี้ ยังถือว่าเป็นไม้มงคล ที่นิยมปลูกไว้บริเวณบ้านอีกด้วย เพราะเชื่อว่า จะทำให้ผู้อยู่อาศัยมีความสุข โดยจะปลูกไว้ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือนั่นเอง

มะกรูด(Kaffir lime, Leech lime, Mauritius papeda) เป็นพืชในตระกูลส้ม (Citrus) ซึ่งเดิมที่มีถิ่นกำเนิดในประเทศแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น ประเทศลาว มาเลเซีย อินโดนิเซีย และไทย

โดยลักษณะของต้นมะกรูดนั้น เป็นไม้ยืนต้น เนื้อแข็ง ขนาดเล็ก ตามลำต้น และกิ่ง จะมีหนามยาวออกมาเล็กน้อย ลักษณะของใบมะกรูดนั้น จะเป็นใบประกอบชนิดลดรูป มีใบ่ย่อย 1 ใบ เรียงสลับกันเป็นรูปไข่ คือ ลักษณะคล้ายกับใบไม้สองใบกำลังต่อกันอยู่ แล้วคอดกิ่วตรงกลางใบเป็นตอน ๆ มีก้านแผ่ออกใหญ่เท่ากับแผ่นใบ ทำให้สามารถเห็นใบเป็น 2 ตอน มีขนาดกว้างประมาณ 2.5-4 เซนติเมตร ยาว 4-7 เซนติเมตร ด้านบนใบมีสีเขียวเข้ม แต่ข้างใต้ใบมีสีเขียวอ่อน พื้นผิวใบเรียบเกลี้ยง และผิวมัน ค่อนข้างหนา มีกลิ่นหอมมาก เนื่องจากมีต่อมน้ำมันอยู่ ลักษณะของดอกนั้น จะออกเอกเป็นกระจุกประมาณ 3-5 ดอก มีกลีบดอกสีขาว เกสรสีเหลือง ร่วงง่าย แต่มีกลิ่นหอมมาก ในส่วนของผลนั้น มีสีเขียวเข้มคล้ายกับมะนาว แต่ผิวของเปลือกภายนอกนั้นขรุขระ ขั้วหัวท้ายเป็นจุก ผลมีต่อมน้ำมันกระจายอยู่ทั่วผล ผลอ่อนมีสีเขียวแก่ และเมื่อผลสุก จะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองสด

ผิวมะกรูดขนาด 100 กรัม ประกอบไปด้วย

• เหล็ก 1.7 กรัม
• ไขมัน 1.1 กรัม
• โปรตีน 2.8 กรัม
• วิตามินซี 115 มิลลิกรัม
• คาร์โบไฮเดรต 21.3 กรัม
• แคลเซียม 322 มิลลิกรัม
• วิตามินบี 1 0 มิลลิกรัม
• ฟอสฟอรัส 62 มิลลิกรัม
• วิตามินบี 2 0.13 มิลลิกรัม
• ใยอาหาร 3.4 กรัม

สรรพคุณมะกรูด และคุณประโยชน์ของมะกรูด มีหลายประการเลยทีเดียว เนื่องจากสารเคมีที่สำคัญ ที่พบในผลมะกรูดนั้น คือ น้ำมันหอมระเหย ประมาณ 4% จึงนำมาสกัดเป็นยา เพื่อประโยชน์ด้านต่าง ๆ ดังนี้

1. ช่วยแก้อาการนอนไม่หลับ โดยใช้ผิวมะกรูด รากชะเอม ไพล ขมิ้นอ้อย ในปริมาณเท่ากันมาบดเป็นผง แล้วชงกับน้ำร้อน เพื่อดื่มก่อนนอน
2. ช่วยแก้อาการเป็นลม หน้ามืด วิงเวียนศีรษะ โดยนำเปลือกมะกรูดมาฝานบาง ๆ ชงกับน้ำเดือด แล้วนำมารับประทาน
3. ช่วยฟอกระบบไหลเวียนโลหิต โดยนำผลมะกรูดสดมาผ่าเป็น 2 ซีก แล้วนำไปดองกับเกลือ หรือน้ำผึ้งทิ้งไว้ประมาณ 1 เดือน แล้วนำมารินดื่ม จะช่วยฟอกและทำความสะอาระบบ
4. ไหลเวียนโลหิตเป็นอย่างดี
5. ช่วยต่อต้านการเกิดของเซลล์มะเร็งได้ โดยใบมะกรูดนั้น มีสารเบต้าแคโรทีน ที่มีสรรพคุณในการชะลอการขยายตัวของเซลล์มะเร็ง
6. ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระ และเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย

1. ระวังผิวไหม้แดด มะกรูดถึงแม้จะมีสรรพคุณบำรุงร่างกาย และมีประโยชน์ต่อสุขภาพ แต่เพราะในน้ำมะกรูด มีสารออกซิเพดามิน หากผิวถูกน้ำมันมะกรูดโดยตรง แล้วถูกแสงแดด อาจก่อให้เกิดอาการระคายเคือง จนส่งผลให้ผิวไหม้แดดได้
2. ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ควรระวังการใช้มะกรูดในปริมาณที่มากเกินไป เพราะสารในมะกรูด จะทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดลดลงมากกว่าระดับปกติ
3. ปัญหาโพแทสเซียม ในมะกรูดมีสาร bergapten ซึ่งเป็นสารที่จะส่งผลต่อการลดระดับโพแทสเซียมในเลือด และเป็นต้นเหตุของการเกิดอาการปวดกล้ามเนื้อ และอาการกล้ามเนื้อกระตุก ดังนั้น จึงไม่ควรบริโภคในปริมาณมากเกินไป

มะกรูดเป็นสมุนไพรที่ได้มีการนำมาใช้เป็นยาตั้งแต่สมัยโบราณ มีกลิ่นหอม ช่วยลดความเครียด และบำรุงสุขภาพได้อีกหลายด้าน ทั้งยังนิยมนำมาใช้นำการดูแลเส้นผม ทำให้ผมดกดำแข็งแรง แก้ปัญหาหนังศีรษะ และเส้นผมได้ นอกจากผลแล้ว ในส่วนของใบมะกรูดยังมีกลิ่นหอม เหมาะสำหรับนำมาประกอบอาหารหลายอย่าง จะช่วยทำให้รสชาติอาหารหอมอร่อยมากยิ่งขึ้น แถมยังดีต่อสุขภาพในด้านการกินสมุนไพรเป็นยาอีกด้วย

มะกรูด ถือเป็นผักสวนครัวที่หลายบ้านนิยม เพราะสามารถนำไปประกอบอาหารได้หลากหลายเมนู แถมยังมีประโยชน์และสรรพคุณดี ๆ เพียบ ส่วนใครที่มีมะกรูดเยอะ ใส่ตู้เย็นไม่กี่วันก็เน่าเสีย เราขอแนะนำให้เก็บด้วยถุงซีลสูญญากาศคู่กับเครื่องซีลสูญญากาศ จะช่วยยืดอายุการเก็บรักษาให้ใช้ได้นานขึ้น วัตถุดิบไม่เสียง่ายด้วยครับ

ขอบคุณข้อมูลจาก: Medthai