วิธีการเลือกซื้อตะไคร้ สุดยอดสมุนไพรคู่ครัวไทย ทำเมนูไหนได้บ้าง?

ตะไคร้ (Lemon grass) สมุนไพรที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในครัวไทย ด้วยกลิ่นหอมสดชื่นและรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์ ไม่เพียงแต่เพิ่มมิติให้กับอาหารแต่ยังมีประโยชน์ บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักตะไคร้ในแง่มุมต่าง ๆ ตั้งแต่ วิธีการเลือกซื้อตะไคร้ อาหารยอดนิยมที่ใช้ตะไคร้ รสชาติและสัมผัสของแต่ละส่วน รวมถึงประโยชน์และโทษของตะไคร้ เพื่อให้คุณนำไปใช้ในครัวได้อย่างมั่นใจ

ตะไคร้ (Lemon Grass) เป็นพืชตระกูลหญ้า ในประเทศไทยพบได้ทุกภาค ลำต้นตะไคร้มีเหง้าใต้ดิน ลำต้น มีลักษณะตั้งตรง รูปทรงกระบอก ส่วนของลำต้นที่เรามองเห็น จะเป็นส่วนของกาบใบที่ออกเรียงช้อนกันแน่น โคนต้นมีลักษณะกาบใบหุ้มหนา ผิวเรียบ และมีขนอ่อนปกคลุม ส่วนโคนมีรูปร่างอ้วน มีสีม่วงอ่อนเล็กน้อย และค่อย ๆ เรียวเล็กลงกลายเป็นส่วนใบ แกนกลางเป็นปล้องแข็ง เป็นส่วนที่นำมาใช้สำหรับประกอบอาหาร

ตะไคร้เป็นพืชสมุนไพรชนิดหนึ่ง ที่ผูกพันกับวิถีชีวิตของคนไทยเรามาตั้งแต่อดีต ทั้งนี้เพราะตะไคร้ เป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดในแถบเขตร้อนของทวีปเอเชีย เช่น ไทย พม่า ลาว มาเลเซีย อินโดนีเซีย เป็นต้น โดยทั่วไปแล้ว ตะไคร้ จัดเป็นพืชล้มลุกตระกูลหญ้า และสามารถแบ่งออกเป็น 6 ชนิด ได้แก่ ตะไคร้หอม ตะไคร้กอ ตะไคร้ต้น ตะไคร้น้ำ ตะไคร้หางนาค และตะไคร้หางสิงห์

ตะไคร้ที่สดและดีจะช่วยให้อาหารมีกลิ่นหอมและรสชาติที่ดี เพื่อให้ได้ตะไคร้ที่สดใหม่และมีกลิ่นหอม เรามีวิธีการเลือกซื้อตะไคร้มาฝาก มีดังนี้

• มีความสด อวบแน่น สีขาวอมเขียวอ่อน
  เลือกตะไคร้ที่มีลำต้นอวบ แข็ง และมีสีเขียวอ่อนถึงขาวที่โคน ส่วนใบควรมีสีเขียวสด ไม่แห้งหรือเหลือง
• กลิ่นหอม
  ตะไคร้ที่ดีควรมีกลิ่นหอมสดชื่นเมื่อขยี้หรือหัก ลองดมที่โคนตะไคร้เพื่อตรวจสอบความหอม
• ผิวเรียบและไม่มีรอยช้ำ
  ผิวของตะไคร้ควรเรียบ ไม่มีรอยช้ำหรือจุดดำ ซึ่งอาจบ่งบอกว่าตะไคร้เริ่มเน่า
• เลือกขนาดปานกลางหรือใหญ่
  เลือกตะไคร้ที่มีขนาดปานกลางถึงใหญ่ และรู้สึกหนักเมื่อถือ เพราะมักจะมีน้ำมันหอมระเหยมากกว่า
• หลีกเลี่ยงตะไคร้ที่แห้ง
  ตะไคร้ที่แห้งหรือเหี่ยวจะมีกลิ่นและรสชาติที่อ่อนลง ใบมักจะแห้งกรอบและลำต้นไม่ฉ่ำน้ำ หากใช้ทำอาหารสด เช่น ยำ ควรเลือกตะไคร้ที่ยังไม่แก่เกินไป เพื่อให้เนื้อกรอบ ไม่เหนียว

**ถ้าซื้อจำนวนมาก วิธีเก็บตะไคร้ มีหลายวิธี สามารถเก็บไว้ในตู้เย็นโดยห่อด้วยพลาสติกหรือกระดาษหนังสือพิมพ์เพื่อรักษาความชื้นและกลิ่นหอม

ตะไคร้เป็นส่วนผสมสำคัญในอาหารไทยและอาหารเอเชียหลายเมนู เพราะมีกลิ่นหอมที่ช่วยชูรสชาติให้โดดเด่นและเป็นเอกลักษณ์ เช่น

• กุ้งอบเกลือ ตะไคร้ถูกใช้เป็นตัวช่วยกลบกลิ่นคาวของกุ้ง และเพิ่มกลิ่นหอมอันเป็นเอกลักษณ์
• ต้มยำปลานิล เมนูซิกเนเจอร์ของอาหารไทยที่ขาดตะไคร้ไม่ได้ โดยหั่นเป็นท่อนและทุบเพื่อปล่อยกลิ่นหอม ผสมผสานกับข่า ใบมะกรูด และพริก ทำให้ได้รสชาติเปรี้ยว เผ็ด หอม ที่ลงตัว
• ยำทูน่า เมนูนี้ใช้ตะไคร้ซอยบางๆ เป็นส่วนผสมหลัก คลุกเคล้ากับน้ำยำรสแซ่บและสมุนไพรอื่น ๆ เช่น หอมแดงและใบสะระแหน่
• ไก่อบสมุนไพร เอกลักษณ์หนึ่งของเมนูนี้คือกลิ่นหอมอบอวลของตะไคร้ผสานกับความนุ่มของไก่ ทำให้เป็นอีกเมนูอาหารใส่ตะไคร้ที่นิยม
• ข้าวซอย ตะไคร้เป็นส่วนประกอบสำคัญในอาหารที่ใส่พริกแกง ซึ่งจะชูกลิ่นโดดเด่นให้กับข้าวซอยได้เป็นอย่างดี
• ลาบเป็ด เมนูลาบเป็นอีกหนึ่งเมนูที่ใส่ตะไคร้ซอยลงไปเพื่อเพิ่มกลิ่นหอมและรสชาติที่กลมกล่อม
• ต้มข่าไก่ มีการใส่ตะไคร้เพื่อช่วยเพิ่มความหอมกลิ่นสมุนไพร
• ไก่นึ่งสมุนไพร ตะไคร้ถูกใช้เป็นตัวช่วยให้เนื้อไก่มีกลิ่นหอมและรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์

ตะไคร้ประกอบด้วยหลายส่วน โดยแต่ละส่วนมีรสชาติและเนื้อสัมผัสแตกต่างกันไป

• โคนต้น (ส่วนล่างสีขาว) กลิ่นหอมแรงที่สุด เนื้อนุ่มแต่เหนียวเล็กน้อยเมื่อหั่นบาง เหมาะสำหรับซอยบางเพื่อใช้ในยำ หรือบดเป็นเครื่องแกง เพราะให้กลิ่นหอมและรสชาติเข้มข้น
• ลำต้น (ส่วนกลาง) มีเนื้อกรอบ ค่อนข้างแข็ง เหมาะสำหรับทุบเพื่อปล่อยน้ำมันหอมระเหย รสเผ็ดร้อนเล็กน้อย นิยมซอยบางๆ ใส่ในอาหารสด เช่น ยำ ลาบ โดยหั่นเป็นท่อนแล้วทุบเพื่อให้กลิ่นซึมออกมา
• ใบตะไคร้ (ส่วนบน) กลิ่นหอมอ่อนกว่าส่วนล่าง ใบแข็งและหยาบ เหมาะสำหรับต้มเครื่องดื่มหรือใช้แต่งกลิ่นในซุป หรือใช้ห่ออาหารก่อนย่างเพื่อเพิ่มความหอม

อย่างที่รู้กันว่าตะไคร้ ใช้เป็นวัตถุดิบประกอบอาหาร เพราะมีเกลือแร่จำเป็นหลายชนิด ได้แก่ แคลเซียม ฟอสฟอรัส เหล็ก และวิตามิน นำตะไคร้มาสกัดกลั่นกลิ่นใช้เป็นน้ำมันหอมระเหย รวมถึงตะไคร้หอม มีคุณสมบัติกันยุงได้ด้วย สรรพคุณทางยาของตะไคร้ ช่วยแก้อาการต่าง ๆ ดังนี้

• รากตะไคร้ สรรพคุณของรากตะไคร้ ช่วยบำรุงธาตุ ขับปัสสาวะ แก้ขัดเบา แก้นิ่ว แก้ปวดกระเพาะ รวมถึงรักษากลากเกลื้อนได้อีกด้วย
• ลำต้นตะไคร้ สรรพคุณของลำต้นตะไคร้ นำมาใช้แก้ปวด จากการปวดข้อ และฟกช้ำ แก้โรคทางเดินปัสสาวะ แก้ประจำเดือนมาไม่ปกติ รวมถึงช่วยให้เจริญอาหาร แก้ท้องเสีย แก้ท้องอืด แก้จุกเสียด แน่นท้อง ขับลมในลำไส้ วิธีใช้ คือ รับประทานสด หรือผึ่งแห้งแล้วนำมาใช้ต้มดื่ม
• ใบตะไคร้ สรรพคุณของใบตะไคร้ ช่วยลดความดันโลหิตสูง นำมาใช้สกัดทำน้ำมันหอมระเหย

แม้ว่าตะไคร้ จะเป็นพืชที่มีสรรพคุณทางยามากมาย แต่มีข้อควรระวัง ดังนี้

• หญิงตั้งครรภ์ หญิงตั้งครรภ์อ่อน ๆ หรือใกล้คลอด ควรหลีกเลี่ยงการรับประทานตะไคร้มากเกินไป เพราะตะไคร้มีฤทธิ์ให้กล้ามเนื้อมดลูกบีบตัว
• ผู้ป่วยโรคไต ควรระมัดระวังการดื่มน้ำตะไคร้ หรือใช้ตะไคร้ในทางสมุนไพร เนื่องจากตะไคร้มีฤทธิ์ขับปัสสาวะ
• ผู้ป่วยภูมิแพ้ หลีกเลี่ยงการสูดดม หรือการใช้น้ำมันตะไคร้หอมไล่ยุง เพราะอาจระคายเคืองต่อดวงตา และผิวหนังที่อ่อนโยน

หากพบว่า เมื่อรับประทาน หรือสูดดมกลิ่นตะไคร้แล้วมีอาการแพ้ ควรหยุดการใช้ และปรึกษาแพทย์

ตะไคร้เป็นสมุนไพรที่มากด้วยประโยชน์และความหลากหลายในการใช้งาน ไม่ว่าจะเป็นส่วนผสมในต้มยำ แกง หรือแม้แต่ชาสมุนไพร การเลือกใช้ส่วนต่าง ๆ ของตะไคร้อย่างเหมาะสมและการเลือกซื้อตะไคร้ที่สดใหม่จะช่วยยกระดับรสชาติของอาหารให้โดดเด่นยิ่งขึ้น ลองนำเคล็ดลับเหล่านี้ไปใช้ รับรองว่าจะได้เมนูหอมกรุ่นที่ใคร ๆ ก็ต้องติดใจอย่างแน่นอนค่ะ!!!

หากใครต้องการเก็บตะไคร้ไว้นาน ๆ เราแนะนำให้เก็บตะไคร้ไว้ใน ถุงซีลสุญญากาศคุณภาพดี และใช้คู่กับ เครื่องซีลสุญญากาศ ซึ่งจะลดการสัมผัสอากาศช่วยชะลอการเน่าเสีย ลดกลิ่นกระจาย ไม่ให้กลิ่นของตะไคร้ไปรบกวนของอย่างอื่นในตู้เย็น รักษาความชื้นและกลิ่นหอมของตะไคร้ไว้ได้ดีและเก็บไว้ได้ยาวนานกว่านั่นเองค่ะ!!